Schaarste. Een gevoel van tekort. De angst dat er niet genoeg is. Vanuit een mindset van schaarste is het in onze Westerse wereld pakken wat je pakken kan en ieder voor zich. Je zorgt ervoor dat jij genoeg hebt en het liefst nog ietsje extra, gewoon voor het geval dat. Deze mindset zet zich duidelijk om in gedrag in tijden van crisis met als mooi voorbeeld het massaal hamsteren van WC-papier in het begin van de corona tijd. Kennelijk hechten we er erg veel waarde aan dat we onze billen kunnen afvegen en hebben we liever een rolletje teveel dan te weinig op de WC staan. Uit angst. Maar waarvoor dan eigenlijk? Voor vieze billen?
Na enkele mooie gesprekken over schaarste en overvloed, had ik recent twee ervaringen waarin ik me hier bewust van werd. De eerste was tijdens het maken van een Diamond painting. Zodra ik het eerste zakje met diamantjes open maakte, kwam er een gedachte in mijn hoofd op: ‘wat nou als er niet genoeg diamantjes in het zakje zitten?’. De gedachte bleef in mijn hoofd en angstig zag ik hoe mijn bakje leger werd, terwijl ik er nog heel veel nodig leek te hebben. Uiteindelijk had ik natuurlijk heel wat diamantjes over. De fabrikant heeft er vast over nagedacht om ruim voldoende diamantjes in het zakje te stoppen, want het blijven kleine priegel dingetjes die makkelijk vallen of kwijt raken. Toch duurde het nog een aantal kleuren en zakjes voor ik helemaal gerustgesteld was dat er echt voldoende diamantjes waren en ik de angst kon loslaten. En echt kon opgaan in het proces en kon genieten van wat ik aan het creëren was.
Het andere voorbeeld was toen ik een zakje pecannoten voor mezelf had gekocht. Pecannoten behoren in mijn hoofd samen met pistache en macademia’s tot de elite van de noten, omdat ze net iets duurder zijn dan de ‘gewone’ amandelen en walnoten. Ook een interessante gedachte om eens verder te onderzoeken. Anyway, ik had mezelf dus verwend met een zakje pecannoten en had het al helemaal in mijn hoofd: pompoenhavermout (want ja, pompoen jummie) met pecannoten en cranberries. Beetje kaneel en anijs en smullen maar. Maar toen ik het koken was, betrapte ik mezelf erop dat ik moeite had om de pecannoten in de havermout te doen. Want wat nou als ze op zijn? Misschien kon ik ze beter bewaren voor een ander moment. Uiteindelijk deed ik er toch drie in. Dat leek een goede compromis tussen mezelf verwennen en de angst gerust stellen dat er ook nog genoeg over zou zijn.
Het waren situaties die mij aan het denken hebben gezet. Tijdens het denken kwamen er nog vele andere voorbeelden in mij op, waarin ik in deze mindset herkende en ook het daarbij horende (niet altijd gewenste) gedrag. Maar waar ben ik en waar zijn we als maatschappij nou eigenlijk zo bang voor? Wat nou als er niet genoeg diamantjes zouden zijn? Ik ben creatief genoeg, dus waarschijnlijk zou ik er wel een oplossing voor vinden. En wellicht zou dat het kunstwerk alleen nog maar mooier maken. Of wat als de pecannoten op zijn? Ik kan toch gewoon weer naar de winkel om nieuwe te kopen. En als ze daar ook op zijn? Tja, dan eet ik even geen pecannoten en verwen ik mezelf eens een keer met macademia’s of op een andere manier. Zonde eigenlijk om mijn plezier en genot te laten beïnvloeden door deze angst door tekort.
Wat de mijn belangrijkste realisatie hierin is, is dat ik deze mindset zelf aanneem. We leven in een wereld van overvloed. En toch kies ik ervoor om op deze momenten te denken in schaarste. Gelukkig is bewustwording de eerste stap naar verandering. Angst omzetten in vertrouwen. Vertrouwen dat er genoeg is voor mij en voor iedereen. Vertrouwen dat ik zal krijgen wat ik nodig heb. Zodat ik niet bang hoef te zijn en me geen zorgen hoef te maken. En kan genieten van het leven in plaats van leven in angst.