De aarde is rond. Iets wat al in de vijfde eeuw voor Christus werd ontdekt in de Griekse oudheid. En hoewel dit tegenwoordig nog niet door iedereen wordt aanvaard, heeft de wetenschap inmiddels aardig wat bewijzen die de ontdekking van oude Griekse wijsgeren bevestigd. Het is iets waar we in het dagelijks leven niet zo bij stilstaan, maar het is toch wel een verwonderenswaardig iets. Dus bij deze een momentje van verwondering voor onze aardbol.

Afgelopen week had ik een gesprek met de Balinese priester bij de familie waar ik nu woon. We hadden het over de beweging van de zon. Hoe die in de ochtend in het oosten opkomt en mijn huisje binnen schijnt, overdag pal boven mijn huisje staat en dan in de avond weer in het westen ondergaat. Toen vertelde ik dat het in Nederland er wat anders uit ziet. Dat de zon bij ons ook in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, maar dat de zon nooit pal boven ons hoofd staat. En dat het afhankelijk is van het seizoen hoe hoog de zon komt. Hij keek me verbaasd aan. Ook al had hij wel geleerd dat dit zo is, het was toch moeilijk om zich voor te stellen. Het gesprek zette mij flink aan het denken.  

Want het is ook wel een bijzonder fenomeen. Dat de aarde rond is en dat daardoor afhankelijk van waar je op aarde bent, de zon anders schijnt en dat dit resulteert in hele andere klimaten en weersomstandigheden. Dat op het noordelijk en het zuidelijk halfrond de seizoenen zijn omgedraaid en ook de dagritme’s. Ook zo iets wat ik me pas afgelopen jaar ben gaan beseffen: wanneer het bij ons in Nederland de langste dag is, is het hier op Bali de kortste dag en andersom. Dit kwartje viel de afgelopen zonnewende van 21 december, toen ik vanuit Nederland vele blije berichten hoorde over dat het vanaf nu weer lichter zou worden. Terwijl het mij was opgevallen dat ik hier juist in December meer daglicht had dan in Juni. Toen kwam dus de realisatie kwam dat het voor mij de langste dag was van het jaar, waarop het rond 5.45 licht wordt en rond 19 uur weer donker. Overigens verschilt dit slechts iets van een uur met de kortste dag, ook weer zo een wonderenswaardig resultaat van onze bolvormige planeet.

Wat ik ook het verwonderen waardig vind, is dat men zich al zoveel eeuwen geleden bewust werden van dit fenomeen. Want als ik zo in mijn dagelijks leven om me heen kijk, lijkt de aarde toch best wel plat… En zelfs op grote hoogte in het vliegtuig, zie ik geen enkel bewijs dat de aarde rond is. Hoe konden ze dat in de oude tijd, toen er nog geen moderne hulpmiddelen waren, dit toch al ontdekken? Gelukkig weet google raad met deze vraag. Observaties van reizigers die de zon op verschillende plaatsen zagen staan, berekeningen van schaduwlengtes op verschillende plaatsen en de bolvormige schaduw die je ziet tijdens een maanverduistering, hebben de Griekse wijsgeren aan het denken gezet en tot de conclusie van een bolvormige aarde doen komen. Oke, oke… Maar alsnog, dat zijn toch maar dingen die je net moeten opvallen. Ik weet niet hoe vaak jij stilstaat bij de stand van de zon of de lengte van je schaduw, maar ik niet vaak in ieder geval.

Het gesprek met de priester heeft me de afgelopen week flink aan het verwonderen gezet. De komende tijd ga ik toch eens wat vaker stilstaan bij de kleine dingen die vaak langs ons heen gaan, zoals de stand van de zon of de lengte van onze schaduw. Ik ben benieuwd wat mijn observaties me gaan brengen als ik deze ga vergelijken met de observaties die ik ga doen als ik weer in Nederland ben. En wellicht dat ik door het bewuster observeren van de natuurlijke verschijnselen ook nog eens tot een grote ontdekking kom!